೧. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕನುಸಾರ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ದಹನ ಮಾಡಿ ಅಸ್ಥಿಯನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಜಲದಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಶರೀರದ ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವುದು
ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮೃತಪಟ್ಟ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (ವಿಘಟನೆ) ಆರಂಭವಾಗಿ ದುರ್ಗಂಧ ಬರತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಈ ದುರ್ಗಂಧವು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಮುನ್ನವೇ ನಾವು ನಮ್ಮ ಧರ್ಮಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಆ ದೇಹವನ್ನು ದಹನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ; ಅಂದರೆ ಆ ಸ್ಥೂಲದೇಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಸ್ಮ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಯಾವ ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳಿಂದ ಈ ದೇಹವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತೋ, ಆ ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳಿಗೇ ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಏನೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ಅಸ್ಥಿ ಮತ್ತು ಬೂದಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆ ಅಸ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಪಂದನಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ನದಿ, ಸಂಗಮ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರವೇ ಆ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಐಹಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
೨. ‘ಅಸ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಂದನಗಳಿರುತ್ತವೆಯೇ?’ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕನು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕರ್ಷ
೨ ಅ. ಮನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರ ಅಸ್ಥಿಯನ್ನು ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಮನೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿಡುವುದು
‘ಅಸ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ಪಂದನಗಳಿರುತ್ತವೆಯೇ?’ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕನು, ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಮೃತರಾದಾಗ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದಂತೆ ದಹನ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಮರುದಿನ ಹಾಗೂ ಮೂರನೆಯ ದಿನ ಸ್ಮಶಾನದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸ್ಥಿಯನ್ನು ತಂದು ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಆ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಮನೆಯ ಹಿಂಭಾಗದ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟನು.
೨ ಆ. ಮಡಕೆಯ ಸುತ್ತ ಕಾಗೆಗಳು ಬಂದು ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಕುಕ್ಕತೊಡಗುವುದು
ಮರುದಿನದಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ಕಾಗೆಗಳು ಬಂದು ಆ ಮಡಕೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ‘ಕಾವ್ ಕಾವ್’ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯತೊಡಗಿದವು. ಕೆಲವು ಕಾಗೆಗಳು ಮಡಕೆಗೆ ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಕುಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಓಡಿಸಿದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಹಾರಿಹೋಗಿ, ಮತ್ತೆ ಬಂದು ಮಡಕೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.
೨ ಇ. ನಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ಬಂದ ನಂತರ ಖಾಲಿ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಅದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿಟ್ಟರೂ ಒಂದೂ ಕಾಗೆ ಬಾರದಿರುವುದು
ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆ ವಿಮರ್ಶಕನು ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು. ಕೊನೆಗೆ ಬೇಸತ್ತು ಅಸ್ಥಿಯ ಕಲಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಾಸಿಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಪುರೋಹಿತರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ ರಾಮಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಆ ಖಾಲಿ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಅದೇ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ತಂದು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟನು. ಆದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ, ಮರುದಿನದಿಂದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾಗೆಯೂ ಆ ಕಡೆ ಸುಳಿಯಲಿಲ್ಲ; ಮಡಕೆಯ ಪಕ್ಕ ಬಂದು ಕೂರಲೂ ಇಲ್ಲ, ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಕುಕ್ಕಲೂ ಇಲ್ಲ!
೩. ಸ್ಥೂಲದೇಹವನ್ನು ದಹಿಸಿ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದರೂ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಾಸನೆಗಳು (ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು) ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ; ವಾಸನಾಪೂರ್ತಿಯಾದಾಗಲೇ ಜೀವಕ್ಕೆ ಸದ್ಗತಿ ದೊರೆಯುವುದು
ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹವು ಅನ್ನಮಯವಾದುದು. ಅನ್ನ ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ದೇಹವು ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ಆಹಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಶೀಘ್ರವೇ ನಿಶ್ಶಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾಸನೆಗಳು (ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹದಿಮೂರನೆಯ ದಿನ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೃತ ಜೀವವು ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅನ್ನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದಲಿ ಎಂಬುದೇ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಸದುದ್ದೇಶ.
೪. ಶ್ರಾದ್ಧ-ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವನ ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠ!
೪ ಅ. ‘ಶ್ರಾದ್ಧ-ಪಕ್ಷಗಳು ಕಟ್ಟುಕಥೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಕ್ಷಿಣೆಗಾಗಿ ಹೆದರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಯಾರಾದರೂ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ನಾವೇ ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ’ ಎಂದು ಪಂಢರಪುರದ ಕೆಲವರು ವಾದಿಸುವುದು
ಪಂಢರಪುರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಧರ್ಮವಿಧಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತ, ‘ಶ್ರಾದ್ಧ-ಪಕ್ಷಗಳೆಲ್ಲ ಕಟ್ಟುಕಥೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ತೀರಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಯಾರೂ ಹತ್ತನೆಯ ಹಾಗೂ ಹದಿಮೂರನೆಯ ದಿನದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಬಾರದು. ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ಬಡವರಿಗೆ ನೀಡಿದರೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಕ್ಷಿಣೆಯ ಆಸೆಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಅನಾವಶ್ಯಕ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾರೂ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಬಾರದು. ಯಾರಾದರೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲು ಬಿಡದೆ ನಾವೇ ಎಲ್ಲರೆದುರು ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ’ ಎಂದು ಬೀಗುತ್ತಿದ್ದರು.
೪ ಆ. ಮೃತರೊಬ್ಬರ ಹದಿಮೂರನೆಯ ದಿನದ ಪಿಂಡವನ್ನು ತಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮರುದಿನವೇ ತೊನ್ನುರೋಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಶಾಸ್ತ್ರದಂತೆ ಹದಿಮೂರನೆಯ ದಿನ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಈ ವಾದವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಸೋದರರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, ಎಲ್ಲರೆದುರೇ ಆ ಪಿಂಡದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಘಾತವೆಂದರೆ, ಮರುದಿನವೇ ಅವರಿಬ್ಬರ ಮೈಮೇಲೆ ಬಿಳಿಯ ತೊನ್ನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಇಡೀ ಶರೀರವೇ ಬಿಳುಚಿಕೊಂಡಿತು! ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಅದೃಶ್ಯ ಶಕ್ತಿಯು ಅವರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಶಾಸ್ತಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಈ ಮೂಲಕ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಪರಲೋಕವಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾರಣದೇಹಗಳೂ (ಸೂಕ್ಷ್ಮದೇಹಗಳು) ಇವೆ ಎಂಬುದು ರುಜುವಾತಾಯಿತು.
೫. ಮೃತಪಟ್ಟ ತಿಥಿಯಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಮೃತಾತ್ಮವು ಯಾವುದಾದರೂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅನ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ತೃಪ್ತಿಪಡುವುದು
ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಯಾವ ತಿಥಿಯಂದು ಮೃತರಾಗುತ್ತಾರೋ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅದೇ ತಿಥಿಯಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವ ವಿಧಿಯಿದೆ. ಆ ದಿನ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಭೋಜನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ದೀನದಲಿತರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಮೃತಾತ್ಮವು ಯಾವುದಾದರೂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಆ ಅನ್ನದ ಸಾರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಆ ಜೀವಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ ಸದ್ಗತಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
೬. ಸೋದರರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
೭. ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೂ ಎಲ್ಲ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯದಿರಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ!
ತಂದೆಯ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಬಿಹಾರದ ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ವಿಷ್ಣುಪಾದ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೂ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸಲೇಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಕ್ಕೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಖಚಿತತೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಫಲವು ಅಕ್ಷಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಹಾಲಯ ಮುಂತಾದ ನಿಯಮಿತ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.
೮. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ದೇಹಧಾರಿಯೂ, ಅನ್ನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಅಶರೀರಿಯೂ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮೃತರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿ ಅನ್ನವಿಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಫಲಪ್ರದ
ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ಬಜ್ಜಿಯಂಗಡಿಯಿಂದ ಬರುವ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ತಿನಿಸುಗಳ ಪರಿಮಳವು ನಮ್ಮನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಸುವಾಸನೆಯಿಂದಲೇ ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರೂರಿ ತಿನ್ನುವ ತವಕ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸುವಾಸನೆಯೇ ಬಾರದಿದ್ದರೆ ತಿನ್ನುವ ಬಯಕೆಯೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀರವು ಅನ್ನಮಯ ಕೋಶವಾಗಿದೆ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಸ್ಥೂಲ ಶರೀರವುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದೇಹಿಗಳು (ಅಶರೀರಿಗಳು) ಕೇವಲ ಆ ಆಹಾರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾಸನೆ/ಪರಿಮಳವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿಯೇ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿ ಅನ್ನವನ್ನು (ಪಿಂಡವನ್ನು) ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ, ಮೃತಾತ್ಮರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಆ ಅನ್ನದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ‘ಪಿಂಡದಾನ’ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಅತ್ಯಂತ ಫಲಪ್ರದವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ.
೯. ಜೀವದ ವಾಸನಾದೇಹವೇ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ; ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ
ಒಂದು ವೇಳೆ ವಾಸನಾದೇಹವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈ ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮದ ಸರಪಳಿಯೇ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಈ ವಾಸನಾದೇಹವೇ ಕಾರಣ. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಇಂತಹ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾದವನ್ನು ಎಸಗುತ್ತಾರೆ. ತಂದೆಯು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಗನು, ತಂದೆಯ ನಿಧನದ ನಂತರ ತಾನೂ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿ, ತಮ್ಮದೇ ಪರಲೋಕದ ಸದ್ಗತಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಈ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಶಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ಅಸ್ಮಿತೆಯೇ ನಾಶವಾದಂತೆ.
೧೦. ‘ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮೃತಾತ್ಮವು ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ’ ಎಂಬುದು ನಿರ್ವಿವಾದ ಸತ್ಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮ ಅತ್ಯಗತ್ಯ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಚಾರಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಆಧುನಿಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವರು, "ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನೇಕೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಸತ್ತವರ ಕಥೆ ಮುಗಿದುಹೋಯಿತು" ಎಂದು ಹಗುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅನ್ನವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ, ವಿನಾಕಾರಣ ಹಣ ಪೋಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರ ಬದಲು ಆ ಹಣವನ್ನು ಯಾವುದಾದರೂ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿ ಸಮಾಜದ ಋಣ ತೀರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತರ್ಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ. ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಿಂದಿನ ಗಹನವಾದ ಉದ್ದೇಶ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆ ಪದ್ಧತಿಯೇ ತಪ್ಪು ಎಂದು ವಾದಿಸುವುದು ಅಜ್ಞಾನ. ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪಿತೃಗಳ ಆತ್ಮವು ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅನುಭವಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಿವಾದ ಸತ್ಯ.
– ಪ.ಪೂ. (ದಿ.) ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ಮಹಾರಾಜರು, ಅಹಿಲ್ಯಾನಗರ (ಆಧಾರ: ‘ಗುರುವಾಣಿ’ – ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಿ, ಪುಷ್ಪ ೧೦)
ಮನೆತನವನ್ನೇ ಹಾಳುಮಾಡುವ ಪಿತೃದೋಷ
ನೂರರಲ್ಲಿ ತೊಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು ಜನರು ತಮ್ಮ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ತೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳೂ ಈಡೇರಿದ ನಂತರವೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಅತೃಪ್ತ ವಾಸನೆಗಳಿಂದಲೇ ನಂತರ ‘ಪಿತೃದೋಷ’ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅತೃಪ್ತ ಆತ್ಮಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಯಾವ ಆಸೆ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕನಿಷ್ಠ ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೂಚನೆ ನೀಡುವಷ್ಟು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ತೊಂದರೆ, ಅಡೆತಡೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಅತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ.
ಮನೆಯ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯೋ ಅಥವಾ ಅಜ್ಜನೋ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು-ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಲೌಕಿಕ ವಾತ್ಸಲ್ಯದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವಿರುವುದಿಲ್ಲ; ತಾವು ಅವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಆ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲಕ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯ ಮಗನ (ಕರ್ತೃವಿನ) ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಅತೃಪ್ತ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಷ್ಟೇ ಆ ಜೀವಗಳಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪಿತೃದೋಷದಿಂದ ಎಷ್ಟೋ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮನೆತನಗಳೇ ಸರ್ವನಾಶವಾಗಿರುವ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ.
(ಆಧಾರ: ‘ಮನೆತನದ ದೋಷ’ – ಪ.ಪೂ. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ಮಹಾರಾಜರ ‘ಗುರುವಾಣಿ’, ಪುಷ್ಪ ೧೦)
